Komunikado di Prensa Relato Anual 2025 RvAC Tema Pobresa
KOMUNIKADO DI PRENSA
Dia 14 ougùstùs 2026
Konosedónan den ensayo pa relato anual di Konseho di Konsulta:
Problemátika di pobresa ta rekerí un aserkamentu mas struktural ku te awor
WILLEMSTAD – Konseho di Konsulta Kòrsou ta konsiderá ku aliviá pobresa ta un di e tareanan di Gobièrnu di Kòrsou i ta haña ku Staten mester sigui insistí pa gobièrnu kumpli ku su obligashon pa hasi e esfuerso aki. E lucha kontra pobresa ta e tema di e relato anual 2025 di e órgano konsultativo mas haltu i for di tres ángulo a trata esaki den ensayonan di profesor emérito Jon Schilder, e Ofisina Sentral di Estadístika (CBS) i señora Jeannette Juliet-Pablo. Ku esaki Konseho di Konsulta Kòrsou no ke provoká solamente un diskushon, pero tambe ku berdaderamente ta tuma akshon pa atendé e problemátika di probresa na un forma fundamental i duradero.
Tradishonalmente ta midi pobresa a base di entrada pa mira kua grupo ta kai bou di márgen di pobresa. E grupo ei ta karesé e medionan pa perkurá pa nan nesesidatnan básiko. Pero komo ku e problemátika di pobresa ta mas kompliká, CBS ta apliká mas ku un enfoke. E ora ei nan no ta mira solamente kua gruponan ta finansieramente suak, pero tambe kua ta sinti nan pober òf ku tin poko akseso na previshonnan manera kuminda, paña, koriente, awa òf un kas.
Segun e método klásiko, o sea e enfoke di entrada, pobresa bou di poblashon a krese di 25,1% na 2011 pa 30,4% na 2023. Tambe a sali na kla, basá riba e resultadonan di e Senso ku a hasi na 2023, ku un promedio di 11% di e kasnan di famia aki ta bou di e márgen di pobresa, tin biaha hasta hopi mas abou. Den e grupo aki mayornan soltero ku dos yu (41%) i personanan ku ta biba riba nan mes (39,4%) ta esnan representá mas frekuentemente. E investigashon di CBS ta demostrá tambe ku bo ta haña e grupo aki spesialmente den barionan manera Paradijs, Fortuna i Skalo.
Banda di esaki tin e método suphetivo: kon e hendenan ta eksperensiá nan situashon? Segun un publikashon di CBS di 2019, kasi den tur tipo di kas di famia nan ta haña ku nan mester di mas plaka pa tene kabes riba awa. Tambe esnan ku ta riba e márgen di probresa na sifra, por sinti nan pober, por ehèmpel ora nan ta doblá bou di debe. Análisis adishonal ta indiká ku kasnan di famia hóben ku un hende na kabes di 15 pa 24 aña (45%) i kasnan di famia ku un hende na kabes di 65 aña òf mas edat (40%) tin mas problema pa alkansá fin di luna.
Un di tres método ta e enfoke multidimensional, kaminda ta midi pobresa a base di un kantidat di aspekto. Na Kòrsou CBS a wak asuntunan manera salú, enseñansa, nivel di bida i supsistensia (gana bo mes pan). Pa motibu ku kada un di e tres métodonan aki ta midi un otro aspekto di pobresa i ku tur tres ta importante, un kombinashon di e datonan aki ta duna un bista mas kompleto i matisá di e situashon real di pobresa.
Strès di pobresa
Komo persona ku ta sali na vanguardia di gruponan vulnerabel, señora Jeannette Juliet-Pablo ta sekundá esaki perfektamente. Pobresa ta afektá hende riba diferente área na mes momento di nan bida – manera entrada, enseñansa, salú i vivienda. Ademas di forsa di boluntat i kapasidat propio, mester di yudansa i guia profeshonal pa e grupo vulnerabel aki kibra e siklo di pobresa struktural. Aparte ku ta difísil pa yega na e previshonnan di gobièrnu pa motibu di prosedimentunan kompliká, gastunan di trámitenan atministrativo i falta di guia, e hendenan aki ta kai den un strès pa motibu di debe, malesa i trabou i igualmente entrada insigur. Hopi tin bèrgwensa pa pidi yudansa. Si riba dje nan sinti ku no ta tuma nan na serio, e deskonfiansa kontra gobièrnu ta krese loke ta kondusí na mas eksklushon pa nan. Bou di sirkunstansia asina, inisiativanan lokal di indivíduonan, organisashonnan sosial i sektor komersial ta kontribuí na solushonnan mas duradero.
Kasnan multifamiliar, esta ku hopi hende den kas, ta pone un enorme preshon sosial riba mayor i yunan. Si esnan di mas edat no por wanta gòlpi kontinuo, esei ta kondusí na kondukta di riesgo ku hopi bes ta resultá den direkshon di e sirkuito kriminal. Si tur dia mester kibra kabes pa wak kon ta yega fin di luna, esei no ta krea trankilidat; mas bien hopi tenshon, indiká komo strès di pobresa. Por lo general esaki ta afektá hendenan den e klase mas abou i esnan mas abou den e klas medio. Aparte di e retonan ya menshoná, nan ta konfrontá debenan haltu di awa i koriente, miéntras ku transporte, aksesibilidat i relashonnan sosial tambe ta forma problema. Práktika ta demostrá ademas ku hopi biaha pobresa ta pasa di generashon pa generashon.
Tur e situashonnan aki a stroba hende pa disfrutá di bida, e prestashonnan na skol i e aseptashon den bario, loke por bai manifestá den aktitut asosial, eskohonan desviante i prioridat i patronchinan di bida robes. Pa superá e situashon aki, segun señora Juliet-Pablo, mester nivelá e klof entre gobièrnu, institutonan sosial, sektor komersial i siudadanonan pa medio di kolaborashon intensivo.
Instansianan di konseho i supervishon
Pobresa ta un problema ku ta toka derechonan humano. Den su ensayo hurídiko, profesor mr. Schilder ta elaborá ku a base di e derechonan sosial fundamental moderno, ku a desaroyá grandemente, difísilmente por salta e obligashon moral di kuido pa kue e asuntu di pobresa na su kachu. Ta bèrdat ku un apelashon riba Konstitushon, e Areglo di Estado, e stipulashonnan den tratadonan internashonal i e rekomendashonnan di e Komité di Nashonnan Uní pa redusí e desigualdat pa loke ta pobresa denter di Reino, hurídikamente no ta obligatorio i ku korte en prinsipio no ta e lugá indiká pa fòrsa kumplimentu di e derechonan sosial; sinembargo, komo kontroladó di gobièrnu i ko-legislador, parlamento, esta Staten, por indiká kua direkshon tin di tuma. Ademas, institutonan di konseho i di supervishon (na Kòrsou), manera e Konseho di Konsulta Kòrsou, e Defensor di Pueblo (Ombudsman), e Kontrolaria General (ARC) i e Konseho Sosial-Ekonómiko (SER) tin un papel pa keda insistí riba gobièrnu pa kumpli ku e obligashonnan ku ta resultá for di e drechonan sosial.
Aserkamentu integral
Pa konkluí, Konseho di Konsulta Kòrsou ta di opinion ku hopi biaha gobièrnu ta aserká e problemá kompliká di pobresa muchu di un banda so, ku solushonnan poko efektivo di moda ku no ta logrando mehorashon. P’esei ta boga pa un aserkamentu integral i maneho koherente, kombiná ku e disponibilidat kaminda ta nesesario pa revisá i drecha sistemanan fundamentalmente. Tin di evitá ku e aserkamentu ta finalisá den stipulashon di maneho i análisis, sin ku esaki ta resultá den medida i resultado konkreto.
Na nòmber di presidente suplente di Konseho di Konsulta Kòrsou
Señora mr. C. Raphaëla, sekretario

